„ყველაფერი შესაძლებელია, თუ მიზნისკენ თავდაუზოგავი შრომით მიიწევ“, – ამბობს 21 წლის ლიზა ავსაჯანიშვილი, რომელიც 2022 წლიდან ბერლინის სახელმწიფო თეატრში მოღვაწეობს. მან წითელ დიპლომზე და ოქროს მედალზე დაამთავრა ვაგანოვას აკადემია. კარიერა მინსკის თეატრში გააგრძელა, შემდეგ კი ევროპაში გადავიდა. ახალგაზრდა, ნიჭიერმა და ბალერინამ ბალეტის სიყვარულზე და განცდილ ემოციებზე, საინტერესო სამომავლო გეგმებზე ერმეს ტვ-სთან გულწრფელად ისაუბრა.
ლიზა ავსაჯანიშვილი: ბალეტის გარეშე, ჩემი თავი არ მახსოვს. ბავშვობიდან ბალერინა მინდოდა ვყოფილიყავი. მშობლებმა ჩემს სურვილს მხარი დაუჭირეს და ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის სახელმწიფო საბალეტო სასწავლებელში ჩავაბარე. ეს უკვე პროფესიონალური ნაბიჯი იყო ჩემთვის, ვინაიდან სასწავლებლამდე იყო პირველი საბავშვო საბალეტო წრე, შემდგომ კი ხელოვნების გიმნაზია საირმეზე ავთანდილ და სვეტლანა ძნელაძეებთან…
ჩემი პირველი დიდი სპექტაკლი 10 წლის ასაკში იყო, “ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, სადაც ფიფქია ვიყავი. მახსოვს, მოსამზადებელი პროცესი და პასუხისმგებლობის გრძნობა, დიდ სცენაზე აპლოდისმენტი და სცენის განუსაზღვრელი სიყვარული.
12-13 წლის ასაკში ჭაბუკიანის სასწავლებლიდან გავემგზავრე იაპონიაში, საერთაშორისო კონკურსში მონაწილეობის მისაღებად. ძალიან ბევრს ვშრომობდი, მახსოვს ქალბატონ ნინო ანანიაშვილთან ოპერისა და ბალეტის თეატრში რეპეტიციები, მისი მხარდაჭერა და თითოეული რჩევა-დარიგება. ერთ-ერთი ყველაზე პატარა მონაწილე ვიყავი. არ ვნერვიულობდი, პირიქით ძალიან მინდოდა თავის წარმოჩენა და ცეკვით სიამოვნების მიღება და მინიჭება. შემართებამ გაამართლა! – პირველი ადგილი და ოქროს მედალი.
კონკურსის შემდეგ, მსოფლიოს ერთ-ერთი წამყვანი სასწავლებლის, ვაგანოვას აკადემიის პედაგოგს სურდა ჩემთან საუბარი. ვაგანოვას აკადემია ჩემთვის აუხდენელი ოცნებასავით იყო, მაგრამ ყველაფერი შესაძლებელია, თუ მიზნისკენ თავდაუზოგავი შრომით მიიწევ, აკადემაში სწავლის გაგრძელება შემომთავაზეს! აკადემიაში სამი წელი ვისწავლე, უძლიერესი პედაგოგის ლუდმილა კოვალევას კლასში.
15 წლის ასაკში ვიცეკვე პირველი სოლო პარტია აკადემიასთან ერთად ხოლო 16 წლის ასაკში შევასრულე წამყვანი პარტია მაკნატუნაში,“პრინცესა მარი“. აკადემიის კრიტერიებში ამ პარტიას, დამამთავრებელ, მესამე კურსზე ასრულებდნენ, მე მხოლოდ პირველ კურსზე ვიყავი! მას მოჰყვა მთავარი პარტია “თოჯინების ფერია“.
მეორე კურსზე ბატონ ნიკოლოზ ცისკარიძის დახმარებით მოვამზადე წამყვანი პარტია ბალეტში “კუზიანი კვიცი – წყლისქვეშა სამეფო“ – წყლის ქალღმერთი. ამ პარტიებითვე ვიმოგზაურე იაპონიის რამოდენიმე ქალაქში: ტოკიო, ნაგოია, ოსაკა, და გერმანიასა და საბერძნეთში.
– რატომ გადაწყვიტეთ ევროპაში გაგეგრძელებინათ თქვენი კარიერა და როგორ მიიღეთ ეს გადაწყვეტილება?
– ვაგანოვას აკადემიის წითელ დიპლომსა და ოქროს მედალზე დამთავრების შემდეგ, კარიერა მარიინსკის თეატრში გავაგრძელე. თეატრმა უამრავი რამ მასწავლა, ვიმუშავე უამრავ სხვადასხვა პარტიაზე, ძირითადად ყოველთვის კლასიკურ ბალეტებზე. ჩემი ბავშვობის საოცნებო ბალეტის ცეკვის სურვილიც ავისრულე და ჩემს უსაყვარლეს პედაგოგთან – მარგარიტა კულლიკთან ერთად მოვამზადე ბალეტი “დონ კიხოტი”.
კლასიკურ ბალეტთან ერთად, ნეოკლასიკური ქორეოგრაფიაც მიზიდავდა. ძალიან მინდოდა ისეთ ქორეოგრაფებთან მუშაობა როგორიცაა უილიამ ფორსაიდი, უეინ მაკგრეგორი, ალექსანდერ ეკმანი, მქონოდა შეხება პინა ბაუშის, ოჰად ნაჰარინის, მარსია ჰაიდეს, პატრის ბარტის, სონ ლეონის შემოქმებებასთან და სწორედ ეს საშუალება ევროპამ მომცა. იმუშაო ქორეოგრაფიაზე მის შემქმნელებთან ერთად სულ სხვა განზომილებაა.
– როგორი დამოკიდებულება აქვთ თქვენი, როგორც ქართველი ბალერინას მიმართ?
– შტატ ბალეტ ბერლინში პირველი ქართველი ბალერინა ვიყავი. მახსოვს თავდაპირველად ჩემი გვარის გამოთქმა უჭირდათ, აქედან გამიმდინარე, მიფიქრია ფსევდონიმზე, ან შემოკლებულ ვერსიაზე და აზრის გაზიარებისთვის დირექტორს ვთხოვე შეხვედრა. მახსოვს წინადადება დასრულებული არ მქონდა, რომ უარი მითხრა: – არა! შენ პირველი ქართველი ბალერინა ხარ ჩვენს თეატრში, დაე ისწავლონ!
ჩემი ქართული სისხლი, ხასიათი და თავდადებულობა ძალიან მეხმარება. მიყვარს საქართველო, ერი, ყველაფერი!
ხშირად სხვა ადამიანებისთვის, (გაცნობის პროცესში) პირველი ქართველი ვარ, არ სმენიათ საქართველოს შესახებ, ან არ იციან ბევრი, არ აქვთ ინფორმაცია. მახარებს ის ფაქტი, რომ შემიძლია ჩემი თვალით დავანახო ჩემი ქვეყანა, ჩემი კულტურა! ამჟამად, ბაიერნის ბალეტის სოლისტი ვარ და მინდა გითხრათ, აქაც პირველი ქართველი ბალერინა ვარ.
– თქვენი ემოციები და დამოკიდებულება სცენაზე გასვლის წინ?!
– უძლიერესი პასუხისმგებლობის ტალღა მაწვება ხოლმე. ნერვიულობაც მოიყრის ხოლმე თავს ჩემში. მიყვარს სპექტაკლამდე 2-3 საათით ადრე თეატრში მისვლა. არ მიყვარს დროის უკმარისობის გრძნობა, ყველაფერს დინჯად და სიზუსტით უნდა ვაკეთებდე. მაკიაჟი, ვარცხნილობა, კოსტიუმი, პუანტები, სცენის შეგრძნება-შემოწმება ფარდის გახსნამდე და რა თქმა უნდა რწმენა და პირჯვარი!
– რას გვეტყვით ბალეტის მიღმა თქვენს ცხოვრებაზე?
– თეატრსა და ბალეტს, დიდი დრო და ენერგია მიაქვს. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი რუტინის გარეშე, ჩემს ცხოვრებას არ ვიცნობ, მაგრამ ყოველთვის მრჩება ჩემი პირადი ინტერესებისთვის ცოტაოდენი დრო. ძალიან მიზიდავს ფოტოგრაფია, მოდა, ინტერიერი, ვიღებ ფოტოსურათებს ფირის კამერაზე, ვიძიებ მოდის ფოტოგრაფიის წიგნებს, მიყვარს მუზეუმები, მიტაცებს პიტერ ლინდბერგის, ჰელმუტ ნიუტონის, ენდი უოლჰოლის, ბასკიას შემოქმედება. მიუნხენში ხშირად ვესწრები ფრენცის ბეკონის, სალვადორ დალის გამოფენებს.
– ამ ეტაპზე რაზე მუშაობთ?
– 24 ნოემბერს მქონდა პრემიერა ერთ-ერთი წამყვანი პარტიის ბალეტში „სილფიდა“, პიერ ლაკოტის ქორეოგრაფია. საკმაოდ საინტერესო სამუშაო პროცესი იყო ფრანგული ტექნიკის შესწავლა და ათვისება, პირველად ბალეტი „სილფიდა“ 2023 წელს თბილისის ბალეტის ფესტივალზე შევასრულე, ქალბატონ ნინოსთან ერთად ვმუშაობდი თითოეულ დეტალზე. ერთად ვეძებდით საშუალებებს როგორ შეგვექმნა პარტია. შემდგომი ორი კვირის განმავლობაში, კიდევ რამოდენიმე სპექტაკლი მაქვს და კონცენტრაცია სწორედ აქაა ჩადებული – ექვსი სპექტაკლი და სამი სხვადასხვა პარტია!
– თუ აპირებთ საქართველოში დაბრუნებას თქვენი პროფესიით, რა სამომავლო გეგმები გაქვთ ?
– საინტერესო სამომავლო გეგმა მაქვს… ჩემმა წარმატებულმა სპექტაკლებმა კალიფორნიაში, ჩილესა და აბუდაბიში მაყურებლის დიდი ინტერესი გამოიწვია. წინ უამრავი პარტია, გასტროლი და აპლოდისმენტია!
მინდა ეს ემოციები ქართველ მაყურებელსაც ვაჩუქო!
ნეტო ბენდელიანი
